İletişimISSN:3023-6673
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
EnglishTürkçe
AnasayfaAmaç ve KapsamÖzel SayıMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Finansal İstikrarsızlığın Ekonomik Büyüme İçin Önemi: Kırılgan Beşli Ülkeler Üzerine İkinci Nesil Panel Eşbütünleşme Testi

Şerife Özşahin,Çiğdem Karter

  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 3
  •  Sayı : 2
  •  Sayfa : 87-102
2008 Küresel Finans Krizinin ardından Merkez Bankalarının fiyat istikrarı ile birlikte ortak hedeflerinden biri olarak ilan edilen finansal istikrar, ekonomi literatüründe daha sık tartışılan bir konu haline gelmiştir. Finansal gelişme sayesinde işlem maliyeti ve süresinin kısalması, aynı zamanda finansal kurumlar ve katılımcılar arasında daha sıkı bir etkileşim ortamı yaratmıştır. Finansal sistemin bu bileşenleri arasındaki bağımlılık, kurumların birinde ortaya çıkacak bir sorunun sistemik risk haline dönüşmesine sebep olabilmektedir. Bu nedenle finansal istikrarsızlığın önceden fark edilmesi veya ne boyutta olduğunun tespiti oldukça önemlidir. Konuyla ilgili mevcut yazında finansal istikrarsızlık için tek ve genel kabul gören bir ölçüt bulmak mümkün değildir. Birtakım çalışmalar bazı makro değişkenlerle finansal istikrarsızlığı ölçmeye çalışırken bir kısım çalışmalarda finansal sistemin bazı bileşenleri çerçevesinde istikrarsızlık öngörülmeye çalışılmaktadır. Bu kapsamda bankacılık kesimi ve borsaya ait bazı değişkenler ve parasal kurumların bilançolarına ait birtakım ölçütler finansal istikrarsızlık için önemli kıstaslar olmaktadır. Bu çalışmanın amacı Kırılgan Beşli olarak tanımlanan ülkelerde finansal istikrarsızlığın ekonomik büyüme üzerinde uzun dönem etkisinin varlığını araştırmaktır. Bu kapsamda finansal istikrarsızlık; takipteki krediler, borsa oynaklığı ve Z-skoru olmak üzere 3 farklı gösterge yardımıyla ölçülürken ekonomik büyüme için kişi başı reel gelirdeki artış oranı kullanılmıştır. Ayrıca para arzı artış hızı, ticari dışa açıklık oranı, nüfus artış hızı ve sabit sermaye oluşumu kontrol değişkenler olarak tahmin edilecek regresyon denklemine eklenmiştir. IMF ve Dünya Bankasından derlenen 2000-2020 dönemine ait veriler yatay kesit bağımlılığı ve heterojenliği dikkate alan ikinci nesil panel veri yöntemleri ile ekonometrik analizde yer almıştır. AMG yönteminden elde edilen uzun dönem katsayı tahminlerine göre Kırılgan Beşli ülkelerde farklı finansal istikrarsızlık göstergelerinin ekonomik büyüme üzerinde anlamlı etkilere sahip olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Atıf yapmak için : Özşahin, Ş., & Karter, Ç. (2025). Finansal istikrarsızlığın ekonomik büyüme için önemi: Kırılgan Beşli ülkeler üzerine ikinci nesil panel eşbütünleşme testi. Sustainable Welfare, 3(2), 87-102.

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Sustainable Welfare
2025, Cilt3, Sayı2
ISSN: 3023-6673
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Ahmed, K., Juliot, M. B. M., & Abid, I. (2015). Financial development, financial instability and economic growth: Case of Maghreb countries. International Journal of Economics and Financial Issues, 5(4), 1043–1054.
  2. Alsamara, M., Mrabet, Z., Jarallah, S., & Barkat, K. (2019). The switching impact of financial stability and economic growth in Qatar: Evidence from an oil-rich country. The Quarterly Review of Economics and Finance, 73, 205–216.
  3. Amali, E., Igwe, G. U., & Oballum, C. E. (2022). Impact of financial stability on economic growth: Evidence from Nigeria. Economics and Finance Research, 5(1), 1–12.
  4. Bagehot, W. (1873). Lombard Street: A Description of the Money Market. London: Henry S. King.
  5. Batuo, M., Mlambo, K., & Asongu, S. (2018). Linkages between financial development, financial instability, financial liberalisation and economic growth in Africa. Research in International Business and Finance, 45, 168-179.
  6. Bayar, Y., Borozan, D., & Gavriletea, M. D. (2021). Banking sector stability and economic growth in post‐transition European Union countries. International Journal of Finance & Economics, 26(1), 949-961.
  7. Borio, C. (2003). Towards a macroprudential framework for financial supervision and regulation? BIS Working Papers, No. 128. Erişim Linki. https://www.bis.org/publ/work128.pdf#page=6.08
  8. Borio, C. (2011). Rediscovering the macroeconomic roots of financial stability policy: Journey, challenges, and a way forward. BIS Working Papers, No. 354. Erişim Linki. https://www.bis.org/publ/work354.pdf
  9. Borio, C. E., & Drehmann, M. (2009). Towards an operational framework for financial stability: 'Fuzzy' measurement and its consequences. BIS Working Papers, No. 284. Erişim Linki. https://www.bis.org/publ/work284.pdf#page=7.99
  10. Breusch, T., & Pagan, A. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239–253.
  11. Carbó-Valverde, S., & Sánchez, L. P. (2013). Financial stability and economic growth. In J. F. de Guevara Radoselovics & J. M. P. Monsálvez (Eds.), Crisis, Risk and Stability in Financial Markets (pp. 8-23). Palgrave Macmillan.
  12. Cheang, N. (2004). Financial Stability and Economic Growth of Macao. AMCM Quarterly Bulletin, 11, 67-87.
  13. Cihák, M., & Hesse, H. (2007). Cooperative banks and financial stability (No. 2007/002). International Monetary Fund. Erişim Linki. https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2016/12/31/Cooperative-Banks-and-Financial-Stability-20141
  14. Čihák, M., & Hesse, H. (2010). Islamic banks and financial stability: An empirical analysis. Journal of Financial Services Research, 38, 95-113.
  15. Čihák, M., Demirgüç-Kunt, A., Feyen, E., & Levine, R. (2012). Benchmarking financial systems around the world. World Bank Policy Research Working Paper, 6175. Erişim Linki. https://documents1.worldbank.org/curated/en/868131468326381955/pdf/wps6175.pdf
  16. Creel, J., Hubert, P., & Labondance, F. (2015). Financial stability and economic performance. Economic Modelling, 48, 25–40.
  17. Crockett, A. (1997). Why is financial stability a goal of public policy? Proceedings, Federal Reserve Bank of Kansas City, August. Erişim Linki. https://www.kansascityfed.org/documents/800/1997-Why%20Is%20Financial%20Stability%20a%20Goal%20of%20Public%20Policy%3F.pdf
  18. Çalışkan, Z. D., & Kurt, Ü. (2018). Türkiye ekonomisinde finansal istikrar ve ekonomik büyüme ilişkisi. Social Science Development Journal, 3(12), 414–423.
  19. Demirgüç-Kunt, A., & Ross, L. (2008). Finance, financial sector policies, and long-run growth. In M. Spence (Ed.), Growth Commission Background Paper (No. 11). Washington, DC: World Bank.
  20. Dhal, S., Kumar, P., & Ansari, J. (2011). Financial stability, economic growth, inflation and monetary policy linkages in India: An empirical reflection. Reserve Bank of India Occasional Papers, 32(3), 1–35.
  21. Eichengreen, B. (2004). Financial instability. In B. Lomborg (Ed.), Global Crises, Global Solutions (pp. 251–280). Cambridge: Cambridge University Press.
  22. Eichengreen, B., & Leblang, D. (2003). Capital account liberalisation and growth: Was Mr. Mahathir right? International Journal of Finance and Economics, 8, 205–224.
  23. Enowbi, M. B., & Kupukile, M. (2012). Financial instability, financial openness and economic growth in African countries. MPRA Paper (No. 43340).
  24. Erataş Sönmez, F., & Uysal, D. (2018). Finansal istikrarsızlığın ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: BRICT ekonomileri. Business and Economics Research Journal, 9(1), 25–48.
  25. Goodhart, C. A. E. (2004). Some new directions for financial stability? Bank for International Settlements, Vol. 27. Erişim Linki. https://www.fmg.ac.uk/sites/default/files/2020-09/sp158.pdf
  26. Hadri, K., & Kurozumi, E. (2012). A simple panel stationarity test in the presence of serial correlation and a common factor. Economics Letters, 115, 31–34.
  27. Haghighi, H. K., Sameti, M., & Isfahani, R. D. (2012). The effect of macroeconomic instability on economic growth in Iran. Research in Applied Economics, 4(3), 39–61.
  28. Hakkio, C. S., & Keeton, W. R. (2009). Financial stress: What is it, how can it be measured, and why does it matter? Economic Review, 94(2), 5–50.
  29. Houben, A., Kakes, J., & Schinasi, G. (2004). Toward a framework for safeguarding financial stability. International Monetary Fund Working Paper (WP/04/101). Erişim Linki. https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2004/wp04101.pdf
  30. Kabir, M. N., Worthington, A., & Gupta, R. (2015). Comparative credit risk in Islamic and conventional banks. Pacific-Basin Finance Journal, 34, 327–353.
  31. Karamelikli, H., & Bayar, Y. (2016). Makroekonomik ve finansal istikrarın ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi (ICAFR 16 Özel Sayısı), 225–236.
  32. Kose, M. A., Prasad, E. S., & Taylor, A. D. (2011). Thresholds in the process of international financial integration. Journal of International Money and Finance, 30(1), 147–179.
  33. Kose, M. A., Prasad, E. S., Rogoff, K., & Wei, S. J. (2006). Financial globalization: A reappraisal. IMF Staff Papers, 56(1), 8–62.
  34. Kwiatkowski, D., Phillips, P. C., Schmidt, P., & Shin, Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root: How sure are we that economic time series have a unit root? Journal of Econometrics, 54(1–3), 159–178.
  35. Levine, R. (2005). Finance and growth: Theory and evidence. In P. Aghion & S. Durlauf (Eds.), Handbook of Economic Growth (Vol. 1, pp. 865–934). Elsevier.
  36. Lown, C. S., Peristiani, S., & Robinson, K. (2000). Capital regulation and depository institutions. In J. R. Barth, R. D. Brumbaugh Jr., & G. Yago (Eds.), Restructuring Regulation and Financial Institutions (pp. 41–72). Santa Monica, CA: Milken Institute Press.
  37. Mande, B. T., Salisu, A. A., Jimoh, A. N., Dosumu, F., & Adamu, G. H. (2020). Financial stability and income growth in emerging markets. Bulletin of Monetary Economics and Banking, 23(2), 201–220.
  38. Manu, L. P., Adjasi, C. K., Abor, J., & Harvey, S. K. (2011). Financial stability and economic growth: A cross-country study. International Journal of Financial Services Management, 5(2), 121–138.
  39. Mishkin, F. S. (1999). Global financial instability: Framework, events, issues. Journal of Economic Perspectives, 13(4), 3–20.
  40. Nasir, M., Ahmad, F. K., Ahmed, M., & Wu, J. (2015). Financial and economic stability as 'two sides of a coin': Non-crisis regime evidence from the UK based on VECM. Journal of Financial Economic Policy, 7(4), 327–353.
  41. Nasreen, S., & Anwar, S. (2018). How financial stability affects economic development in South Asia: A panel data analysis. European Online Journal of Natural and Social Sciences, 7(1), 54–66.
  42. Ozili, P. K., & Iorember, P. T. (2023). Financial stability and sustainable development. International Journal of Finance & Economics, 29, 2620–2646.
  43. Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross-section dependence in panels. Working Paper 0435. University of Cambridge.
  44. Pesaran, M. H., & Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142, 50–93.
  45. Pesaran, M. H., Ullah, A., & Yamagata, T. (2008). A bias-adjusted LM test of error cross-section independence. The Econometrics Journal, 11, 105–127.
  46. Schinasi, G. J. (2004). Defining financial stability. International Monetary Fund Working Paper (No. 04/187). Erişim Linki. https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2004/wp04187.pdf
  47. Sotiropoulou, T., Giakoumatos, S. G., & Petropoulas, D. P. (2019). Financial development, financial stability and economic growth in European Union: A panel data approach. Advances in Management & Applied Economics, 9(3), 55–69.
  48. Şen, A., & Altay, H. (2009). Finansal istikrarsızlık hipotezi bağlamında global finansal kriz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 163–179.
  49. Tiryaki, G. (2012). Finansal istikrar ve bankacılık düzenlemeleri (1990–2010 Türkiye tecrübesi ışığında). İstanbul: Türkiye Bankalar Birliği, Yayın No: 289.
  50. Westerlund, J. (2008). Panel cointegration tests of the Fisher effect. Journal of Applied Econometrics, 23(2), 193–233.
  51. World Bank. (2020). Global financial development report 2019/2020: Bank regulation and supervision a decade after the global financial crisis. Washington, DC: World Bank. Erişim Linki. https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/32595/9781464814471.pdf
  52. Yaşar, E. (2023). Orta gelir tuzağındaki ülkelerde finansal istikrarın ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Dinamik panel veri analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 78, 30–46.
  53. Younsi, M., & Nafta, A. (2019). Financial stability, monetary policy, and economic growth: Panel data evidence from developed and developing countries. Journal of Knowledge Economy, 10, 238–260.