İletişimISSN:3023-6673
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
EnglishTürkçe
AnasayfaAmaç ve KapsamÖzel SayıMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Sessiz İstifa: Türkiye’deki Araştırmaların İncelenmesi

Şeyma ÇELİK,Şerife Didem Kaya

  • Şeyma ÇELİK: Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 3
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 22-39
Sessiz istifa, çalışanların iş yerinde yaşadığı memnuniyetsizlik, tükenmişlik ya da motivasyon kaybı gibi durumlar sonucunda yalnızca kendisinden beklenen temel görevleri yerine getirmesiyle ortaya çıkan yeni bir iş gücü davranış biçimidir. Bu kavram, çalışanın görev tanımı dışında kalan sorumluluklara ya da gönüllü katkılara bilinçli olarak katılmaması, iş yerinde ekstra çaba göstermemesi şeklinde tanımlanır. Sessiz istifa süreci genellikle dışarıdan kolayca fark edilemeyen, oldukça incelikli ve örtük bir yapıya sahiptir. Bu sürece giren çalışanlarda; işle ilgili sosyal etkinliklerden uzaklaşma, mesai saatlerine uyumda isteksizlik, yöneticilerle ve iş arkadaşlarıyla iletişimde zayıflama, ekip çalışmalarına karşı ilgisizlik, genel motivasyon düşüklüğü, iş veriminde azalma ve durağanlık gibi belirtiler sıkça görülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’de 2022-2024 yılları arasında “sessiz istifa” olgusuna yönelik yapılmış akademik araştırmaları geleneksel bir derleme yöntemiyle incelemektir. Belirlenen dahil edilme kriterlerine göre; bu yıllar arasında yayımlanmış, yayın dili Türkçe olan, tam metnine ulaşılabilen ve sessiz istifa eğiliminin nedenleri ile sonuçlarını ele alan toplam 40 çalışma değerlendirmeye alınmıştır. İncelenen kaynaklar; 3 yüksek lisans tezi, 2 tam metin bildiri, 8 kitap bölümü, 11 derleme ve 16 orijinal araştırma makalesinden oluşmaktadır. Literatür taraması “sessiz istifa” anahtar kelimesiyle Scopus, Web of Science, Google Akademik, YÖKTEZ ve EBSCO veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Sessiz istifa kavramı, 2021 yılından itibaren gündeme gelmiş ve özellikle son iki yılda yapılan çalışmalarda daha ayrıntılı şekilde ele alınmaya başlanmıştır. Bu çalışmalar, kavramın tanımı, tarihsel gelişimi, nedenleri, etkileri ve bu davranış biçimini önlemeye yönelik önerileri içermektedir. Çalışan bağlılığı, iş tatmini ve kurumsal aidiyet duygusunun artırılması, sessiz istifa ile başa çıkmada temel stratejiler olarak görülmektedir. Bu nedenle, iş yerlerinde çalışan memnuniyetini ve motivasyonunu artıracak sürdürülebilir ve kapsamlı çözüm önerilerine ihtiyaç duyulmaktadır.
Atıf yapmak için : Çelik, Ş., & Kaya, Ş.D. (2025). Quiet quitting: a review of Research in Türkiye. Sustainable Welfare, 3(1), 22-39.

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Sustainable Welfare
2025, Cilt3, Sayı1
ISSN: 3023-6673
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Arar, T. (2023). Çalışanları sessiz istifa davranışı sergilemeye yönelten unsurların incelenmesi. İçinde H. A. Kutlu (Ed.), Sosyal, beşeri ve idari bilimler alanında gelişmeler (1.baskı, Vol. 1-1, ss. 347-378). Platanus Yayın Grubu.
  2. Atsan, M. (2023). Yöneticilerin korkulu rüyası: Sessiz istifa. İçinde M. Seyhan (Ed.), Yönetim, Organizasyon ve Strateji üzerine araştırmalar (ss. 137-145). Özgür Yayın Dağıtım Ltd. Şti. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub66
  3. Avcı, N. (2023). Örgütsel sinizm, örgütsel sessizlik, işte sözde var olma ve sessiz istifa arasındaki ilişkiler: İstanbul maltepe belediyesi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(39), 968-989.
  4. Avşar, M. (2024). Konaklama işletmelerinde çalışanların “sessiz istifa” kavramına ilişkin algılarının metafor analizi ile incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 343-355.
  5. Ayabakan, B. Ç. (2023). İş etiği penceresinden sessiz istifa. International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences, 7(2), Article 2. https://doi.org/10.29329/ijiasos.2023.574.3
  6. Ayan, H. A. (2024). İş hukuku boyutuyla sessiz istifa. İçinde SELÇUK HUKUK KONGRESİ III (1. baskı, ss. 289-316). NOBEL AKADEMİK YAYINCILIK EĞİTİM DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞT.
  7. Boz, D., Deniz, A., & Karayaman, S. (2023). Sessiz istifa ölçeği. İçinde C. Duran (Ed.), Sessiz İstifa (1.Baskı). EĞİTİM YAYINEVİ.
  8. Çalışkan, K. (2023). Sessiz istifa: Sonun başlangıcı mı yeniden diriliş mi? Journal of Organizational Behavior Review, 5(2), Article 2.
  9. Çimen, A. İ., & Yılmaz, T. (2023). Sessiz istifa ne kadar sessiz. Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi, 5(1), Article 1. https://doi.org/10.47542/sauied.1256798
  10. Demirkaya, H., Yıldız, B., Özalçın, S. E., & Öztürk, H. (2023). İnsan kaynaklarında sessizliğin yankıları: Örgütlerde sessiz istifa fenomeninin anatomisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi Dergisi, 2(2), Article 2.
  11. Deniz, A. (2023). Sessiz istifanın demografik değişkenler ile ilişkisi. İçinde Sessiz İstifa (1.baskı). Eğitim Yayınevi.
  12. Deniz, A. (2024). Sessiz istifanın iş tatminine etkisi: Havacılık sektörü çalışanlarına yönelik bir araştırma. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 7(2), Article 2.
  13. Dursun Ateş, S. (2024). Sessiz istifaya karşı işverenin hakları. İçinde SELÇUK HUKUK KONGRESİ III (Vol. 1-1, ss. 171-220). NOBEL AKADEMİK YAYINCILIK EĞİTİM DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞT. ht
  14. Eflatun, M. (2023). Yeni bir kavram olarak sessiz istifa: Özellikler, tanıma ve önleme. Journal of Academic Analysis, 1(1), Article 1.
  15. Formica, S., & Sfodera, F. (2022). The Great Resignation and Quiet Quitting paradigm shifts: An overview of current situation and future research directions. Journal of Hospitality Marketing & Management, 31(8), Article 8. https://doi.org/10.1080/19368623.2022.2136601
  16. Galanis, P., Katsiroumpa, A., Vraka, I., Siskou, O., Konstantakopoulou, O., Moisoglou, I., Gallos, P., & Kaitelidou, D. (2023). The quiet quitting scale: Development and initial validation. AIMS Public Health, 10(4), Article 4. https://doi.org/10.3934/publichealth.2023055
  17. Gözlü, K. (2023). Tükenmişlik bağlamında yeni bir kavram olarak sessiz istifa ve sağlık sektöründeki etkileri. MEYAD Akademi, 4(2), Article 2. https://doi.org/10.59007/meyadakademi.1368789
  18. Güler, M. (2023). Çalışma kültüründe yeni bir kavram: Sessiz istifa. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32(1), Article 1.
  19. Gün, İ. (2024). Sessiz istifa niyetini etkileyen faktörlerin AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Sağlık çalışanlarında bir uygulama. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(52), Article 52. https://doi.org/10.35408/comuybd.1405013
  20. Hamouche, S., Koritos, C., & Papastathopoulos, A. (2023). Quiet quitting: Relationship with other concepts and implications for tourism and hospitality. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 35(12), Article 12. https://doi.org/10.1108/IJCHM-11-2022-1362
  21. Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. DEUHYO ED, 6(1), 26-33.
  22. Karaduman, E. (2023). Sessiz istifanın linkedin’de analizi: Turizm ve planlama için çıkarımlar. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi, 4(2), Article 2. https://doi.org/10.62001/gsijses.1405612
  23. Karaşin, Y., & Öztırak, M. (2024). Sessiz istifa tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(4), Article 4. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1311522
  24. Karavelioğlu, C., Baran, H., & Giderler, M. E. (2023). Sessiz istifa kavramına genel bir bakış. İçinde A. Kayabaşı (Ed.), Güncel işletmecilik araştırmaları-4 (1.baskı). Eğitim Yayınevi. https://www.researchgate.net/profile/Hilal-B
  25. Karayaman, S. (2023a). Kuşak teorisi bağlamında sessiz istifa. İçinde C. Duran (Ed.), Sessiz İstifa (1.baskı). Eğitim Yayınevi.
  26. Karayaman, S. (2023b). Sessiz istifanın kişi-örgüt uyumundaki etkisi: İmalat işletmesi çalışanlarına yönelik bir araştırma. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 11(85), Article 85.
  27. Kepenekci, Y., Katıtaş, S., & Ökdem, M. (2024). Öğretmenlere ilişkin sessiz istifa ölçeği’nin geliştirilmesi ve öğretmenlerin sessiz istifaya ilişkin görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), Article 2. https://doi.org/10.24315/tred.1469047
  28. Kobak, Ö. (2023). Sessiz istifa kavramına ilişkin bir model önerisi [Yüksek Lisans Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  29. Mahand, T., & Caldwell, C. (2023). Quiet Quitting -Causes and Opportunities. Business and Management Research, 12(1), Article 1. https://doi.org/10.5430/bmr.v12n1p9
  30. Meydan, C. H., & Akkaş, Ö. Ü. H. (2024). Çok boyutlu sessiz istifa ölçeği Türkçe geçerleme ön çalışması. III. Uluslararası Katılımlı İnsan ve Toplum Bilimleri Kongresi, 158-162.
  31. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & for the PRISMA Group. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. BMJ, 339(jul21 1), b2535-b2535. https://doi.org/10.1136/bmj.b2535
  32. Morrison-Beedy, D. (2022). Are we addressing “quiet quitting” in faculty, staff, and students in academic settings? Building Healthy Academic Communities Journal, 6(2), Article 2.
  33. Örücü, E., & Hasırcı, I. (2023). Örgütlerde hiyerarşi kültürü ve lider-üye etkileşiminin sessiz istifa davranışı üzerindeki etkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), Article 1.
  34. Örücü, E., & Hasırcı, I. (2024). Hiyerarşi kültürünün sessiz istifa davranışı üzerindeki etkisinde banka çalışanlarının eğitim durumlarının düzenleyici rolü. İzmir İktisat Dergisi, 39(2), Article 2.
  35. Özcan, E. (2023). Sağlıkta sessiz istifa eğiliminin nedenleri ve çözüm yolları [Yüksek Lisans Tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
  36. Page, M. J., Moher, D., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., … McKenzie, J. E. (2021). PRISMA 2020 explanation and elaboration: Updated guidance and exemplars for reporting systematic reviews. BMJ. https://doi.org/10.1136/bmj.n160
  37. Patel, P., Guedes, M. J., Bachrach, D., & Cho, Y. (2023). Quiet quitting ongoing analyses by studies in the pre-registration. https://osf.io/kxnt6_v1
  38. Savaş, B. Ç., & Turan, M. (2023). Sessiz istifa ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Online Journal of Recreation and Sports, 12(3), Article 3.
  39. Saygılı, Z., & Avcı, N. (2023). Çalışanların görev odaklı ve insan odaklı liderlik tarzı algılarının adanmışlıktan sessiz istifaya değin farklılaşması üzerine bir inceleme. Anlambilim MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 3(1), Article 1.
  40. Seymen, O. A., Durmaz, Ç., & Çakır, S. (2023). Sessiz istifa davranışı, işten ayrılma niyetinin neresinde? Bütünleştirici bir kavramsal değerlendirme. İçinde E. B. Biçer & O. Şanlı (Ed.), Sosyal, İnsan ve İdari Bilimlerde Güncel Yaklaşımlar 1. Duvar Yayınları.
  41. Şahinli, S., & Eren, M. (2024). Sessiz istifa ölçeği: Geliştirilmesi, geçerliliği ve güvenilirliği: Metodolojik çalışma. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.5336/healthsci.2024-102241
  42. Tatlı, M. (2023). Etik iklimin işe angaje olma ve sessiz istifa üzerindeki etkisinde politik becerilerin rolü: Kamu çalışanları örneği [Doktora Tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
  43. Tavlan Soydan, N. (2023). Gürültülü vedaların ötesinde: İstifaların sessizliği. İçinde A. Çalık (Ed.), Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar XXVII (1. baskı, C. 173). Eğitim Yayınevi.
  44. Tiktok. (2022). Tiktok. https://www.tiktok.com/@zaidleppelin/video/7124414185282391342?is_copy_url=1&is_from_web app=v1&item_id=7124414185282391342
  45. Yıldız, D. (2023). Örgütlerde işgören ve işverenlerin güncel sorunu sessiz istifa. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 12(6), Article 6.
  46. Yıldız, D. (2024). Z kuşağında tükenmişliğin ötesi: Sessiz istifa. International Journal of Disciplines in Economics & Administrative Sciences Studies, 9(52), Article 52.
  47. Yıldız, S., & Özmenekşe, Y. (2022). Kaçınılmaz son: Sessiz istifa. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(4), Article 4. https://doi.org/10.46291/Al-Farabi.070402
  48. Yılmaz, K. (2024). Örgütlerde sessiz istifa: Kavramsal bir çözümleme ve Türkiye’de yapılan araştırmaların değerlendirilmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(4), 1395-1410. https://doi.org/10.33206/mjss.1491850
  49. Yılmaz, K., Arık, R. S., & Çelik, M. (2024). Öğretmenler için sessiz istifa ölçeğinin geliştirilmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(2), Article 2. https://doi.org/10.33206/mjss.1405854
  50. Yücedağlar, A., Gılıç, F., Uzun, N. B., & İnandı, Y. (2024). Öğretmenlerde sessiz istifa ölçeği: Bir geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, Article 69.